KPMG International’ın 775 üst düzey yöneticiyle gerçekleştirdiği 26. Küresel Otomotiv Yöneticileri Araştırması, sektörün 2035 yılına uzanan dönüşümüne ışık tutuyor. Araştırmaya göre yazılım, yapay zekâ ve dijital teknolojiler rekabetin yeni belirleyicileri haline gelirken, Çin’in yükselişi ve değişen iş modelleri küresel otomotiv endüstrisinde dengeleri yeniden şekillendiriyor.

Küresel otomotiv sektörü, tarihinin en kapsamlı dönüşüm süreçlerinden birinden geçiyor. Elektrifikasyon, yapay zekâ, bağlantılı araç teknolojileri ve değişen tüketici beklentileri, üreticilerin rekabet stratejilerini yeniden şekillendiriyor. Geleneksel olarak üretim kapasitesi, mühendislik yetkinliği ve marka gücüyle tanımlanan rekabet avantajı, giderek yazılım geliştirme becerileri ve dijital hizmetlerle ilişkilendiriliyor. KPMG International tarafından yayımlanan 26. Küresel Otomotiv Yöneticileri Araştırması, sektörün önümüzdeki 10 yılına ilişkin beklentileri ortaya koyuyor. Dünya genelinde 775 üst düzey otomotiv yöneticisinin görüşlerine dayanan araştırma, 2035 yılına doğru ilerlerken otomotiv endüstrisinde yeni bir rekabet düzeninin oluşabileceğini gösteriyor. Araştırmaya göre sektörün geleceğini tek bir teknoloji veya pazar belirlemeyecek. Jeopolitik gelişmeler, sürdürülebilirlik hedefleri, operasyonel maliyetler, müşteri beklentileri ve değişen iş modelleri aynı anda otomotiv şirketlerinin kararlarını etkileyecek. Bu gelişmeler, üreticilerin yalnızca yeni teknolojilere yatırım yapmasını değil, değişime sürekli uyum sağlayabilecek organizasyonlar oluşturmasını da gerektiriyor.

REKABETİN MERKEZİNDE YAZILIM VE DİJİTAL TEKNOLOJİLER VAR

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, otomotiv yöneticilerinin gelecekteki rekabet avantajına ilişkin beklentileri. Katılımcıların yüzde 51’i, 2035 yılına kadar yazılım ve dijital teknolojilerin şirketleri açısından temel farklılaşma unsuru olacağını düşünüyor. Bu beklenti, otomobilin yalnızca mekanik ve elektronik bileşenlerden oluşan bir ulaşım aracı olmaktan çıkarak yazılımla sürekli geliştirilebilen bir teknoloji platformuna dönüşmesiyle bağlantılı. Gelişmiş sürücü destek sistemleri, yapay zekâ destekli araç özellikleri, akıllı kokpitler, bağlantılı hizmetler ve yazılım tanımlı araçlar, rekabetin giderek önem kazanan alanları arasında bulunuyor. Araştırmaya katılan yöneticilerin yüzde 49’u, şirketlerindeki yazılım tanımlı ürünlerin ve uzaktan yazılım güncelleme yeteneklerinin yerleşik hale geldiğini veya kurumsal süreçlere entegre edildiğini belirtiyor. Buna karşılık yazılım tanımlı araç stratejilerinin aynı olgunluk seviyesine ulaştığını ifade edenlerin oranı yüzde 42’de kalıyor. Bu farklılık, şirketlerin belirli dijital yetenekler geliştirmiş olmasına rağmen bunları bütüncül bir araç ve iş modeli stratejisine dönüştürme sürecinin henüz tamamlanmadığını gösteriyor.

YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARINDA UYGULAMA SORUNU

Otomotiv şirketleri yapay zekâ ve yazılım teknolojilerine önemli kaynaklar ayırıyor. Ancak araştırma, bu yatırımların şirket genelinde uygulanabilir çözümlere dönüştürülmesinde güçlükler yaşandığını ortaya koyuyor. Katılımcıların verdiği yanıtlara göre yapay zekâ ve yazılım girişimlerinin ortalama yalnızca yüzde 36’sı pilot uygulama aşamasını geçerek kurum genelinde kullanılabilir hale geliyor. Bu sonuç, teknolojik yenilik geliştirmekle söz konusu yeniliği geniş ölçekte uygulamanın farklı yetkinlikler gerektirdiğine işaret ediyor. Araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 92’sinde yeni bir yapay zekâ, dijital teknoloji veya yazılım yeteneğinin kurum genelinde kullanıma alınması en az 12 ay sürüyor. Şirketlerin üçte birinden fazlasında ise bu süreç iki yılı aşıyor. Dolayısıyla otomotivde teknolojik rekabetin yalnızca yatırım miktarıyla değil, yeni çözümlerin ne kadar hızlı ve etkin uygulanabildiğiyle de şekillenmesi bekleniyor. Özellikle yapay zekâ uygulamalarının üretim, mühendislik, satış sonrası hizmetler ve müşteri deneyimi gibi farklı alanlara yaygınlaştırılması, şirketlerin dönüşüm kapasitesini belirleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor.

ÇİN, KÜRESEL OTOMOTİVDE DAHA GÜÇLÜ BİR KONUMA HAZIRLANIYOR

KPMG araştırması, otomotiv sektörünün coğrafi rekabet dengelerinde de önemli değişiklikler yaşanabileceğini gösteriyor. Katılımcıların yüzde 48’i, 2035 yılında dünyanın en büyük 10 otomotiv üreticisinden altısının merkezinin Çin’de bulunacağını öngörüyor. Bu değerlendirme, Çin’in küresel otomotiv endüstrisinde artan etkisine ilişkin güçlü bir beklentiyi yansıtıyor. Araştırmada Çin’in yükselişi, özellikle elektrikli araç teknolojileri, yazılım geliştirme ve dijital inovasyon alanlarındaki yetkinlikleriyle ilişkilendiriliyor. Otomotivde ekonomik değerin giderek geleneksel donanımın ötesine taşınması, Çinli üreticilerin küresel rekabetteki konumunu güçlendirebilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor. Batarya teknolojileri, akıllı elektronik sistemler, yazılım çözümleri ve yapay zekâ destekli hizmetler, gelecekte rekabet avantajının oluşacağı başlıca alanlar olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte araştırmadaki yüzde 48’lik oran, gerçekleşmiş bir pazar payını veya kesinleşmiş bir sıralamayı değil, sektör yöneticilerinin 2035 yılına ilişkin beklentilerini ifade ediyor.

ASYA-PASİFİK TEKNOLOJİ YATIRIMLARINDA ÖNE ÇIKIYOR

Araştırma, otomotiv şirketlerinin teknolojik dönüşüm hızının bölgelere göre farklılaştığını da ortaya koyuyor. Asya-Pasifik bölgesindeki katılımcıların yüzde 57’si, şirketlerinin yapay zekâ ve gelişmekte olan teknolojilere önemli yatırımlar yaptığını belirtiyor. Bu oran Avrupa’da yüzde 52, Amerika kıtasında ise yüzde 48 seviyesinde bulunuyor. Bölgesel farklılıklar, özellikle otonom sürüş ve gelişmiş sürücü destek sistemlerinde daha belirgin hale geliyor. Asya-Pasifik’teki yöneticilerin yüzde 52’si bu teknolojilerin entegrasyonunda ileri bir aşamaya ulaşıldığını bildirirken Avrupa ve Amerika’da oran yüzde 44 olarak ölçülüyor. Yapay zekâ yönetişimi alanında da Asya-Pasifik yüzde 50 ile öne çıkıyor. Avrupa’da bu oran yüzde 45, Amerika’da ise yüzde 39. Bu veriler, Asya-Pasifik’in yalnızca otomotiv üretiminde değil, dijital teknolojilerin geliştirilmesi ve uygulanmasında da önemli bir rekabet merkezi haline geldiğini gösteriyor.

İŞ BİRLİKLERİ REKABET AVANTAJININ PARÇASI HALİNE GELİYOR

Otomotivde dijital dönüşüm, şirketlerin teknoloji geliştirme yöntemlerini de değiştiriyor. Araştırmaya göre şirketlerin dış ortaklıklar ve iş ekosistemleri aracılığıyla yarattıkları değerin payının önümüzdeki üç yıl içinde yüzde 30’dan yüzde 44’e yükselmesi bekleniyor. Bu öngörü, otomotiv üreticilerinin gelecekte yalnızca kendi mühendislik ve üretim yeteneklerine dayanarak rekabet etmelerinin giderek zorlaşabileceğine işaret ediyor. Yazılım geliştiricileri, teknoloji şirketleri, yapay zekâ uzmanları ve dijital hizmet sağlayıcılarıyla kurulacak iş birlikleri, yeni nesil otomotiv çözümlerinin geliştirilmesinde daha fazla önem kazanabilir. Araştırmada dijital teknolojilere duyulan güven de rekabetin önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor. Katılımcı yöneticilerin yarısı, bağlantılı ve dijital araç özelliklerine duyulan güvenin önümüzdeki üç yılda hangi şirketlerin rekabette öne çıkacağını önemli ölçüde etkileyeceğini düşünüyor. Bu beklenti, teknoloji geliştirme hızının yanı sıra kullanıcı güvenliği, veri yönetimi ve dijital hizmetlerin güvenilirliğinin de önem kazanacağını gösteriyor.

OTOMOTİVDE SÜREKLİ DÖNÜŞÜM YENİ NORMAL

Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer sonuç, otomotiv şirketlerinin değişimi yönetme biçimlerine ilişkin. Yöneticilerin yüzde 52’si, sürekli dönüşümün artık sektörün olağan çalışma biçimi haline geldiği görüşünü paylaşıyor. Bu yaklaşım, dönüşümün belirli bir başlangıç ve bitiş tarihi bulunan projelerden ibaret olmadığını gösteriyor. Elektrifikasyon, dijitalleşme, sürdürülebilirlik, jeopolitik gelişmeler ve değişen müşteri beklentileri aynı dönemde şirketlerin yatırım kararlarını etkiliyor. KPMG Küresel Otomotiv Başkanı Dr. Andreas Ries, otomotiv yöneticilerinin teknoloji, jeopolitik gelişmeler, müşteri beklentileri ve iş modellerindeki değişimleri eş zamanlı yönetmek zorunda kaldığına dikkat çekiyor. Ries’in değerlendirmesine göre teknolojiyi müşteri açısından somut değere dönüştürebilen ve farklı pazar koşullarına uyum sağlayabilecek esnekliği koruyan şirketler, sektörün bir sonraki döneminde avantaj elde edebilir. Bu nedenle otomotivde başarı, yalnızca yeni teknolojilere sahip olmakla değil, bu teknolojileri müşterilerin ihtiyaçlarına uygun ürün ve hizmetlere dönüştürebilmekle ilişkilendiriliyor.

YENİ GELİR ALANLARI OTOMOBİLİN ÖTESİNE TAŞINIYOR

KPMG araştırması, otomotiv şirketlerinin ekonomik değer yaratma alanlarının geleneksel araç üretiminin ötesine genişlediğini de ortaya koyuyor. Enerji depolama, bağlantılı hizmetler, finansal hizmetler ve savunma uygulamaları, otomotiv şirketlerinin teknolojik yetkinliklerini kullanarak faaliyet gösterebileceği alanlar arasında sıralanıyor. Bu gelişme, otomotiv üreticilerinin gelecekte yalnızca araç satışından elde edilen gelirlerle değil, geliştirdikleri teknolojilerin farklı sektörlerdeki kullanım olanaklarıyla da rekabet edebileceğine işaret ediyor. Özellikle yazılım, batarya ve akıllı elektronik sistemlerde geliştirilen yetkinlikler, şirketlerin yeni iş modelleri oluşturmasına zemin hazırlayabilir. KPMG’nin Fransa Ortağı ve Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Bölgesi Otomotiv Lideri Nicolas Nowicki de otomotivde rekabet haritasının yeniden çizildiğini belirtiyor. Nowicki’ye göre teknolojinin müşterilerin değer verdiği unsurları değiştirmesi, gelecekte kârlılığın hangi alanlarda oluşacağını da yeniden şekillendiriyor.

Araştırmanın genel sonuçları, 2035’e doğru ilerleyen otomotiv endüstrisinde rekabetin yalnızca üretim hacmi, maliyet ve geleneksel marka gücü üzerinden tanımlanmayacağını gösteriyor. Yazılım geliştirme kapasitesi, yapay zekâ uygulamalarını yaygınlaştırma hızı, güçlü teknoloji ortaklıkları ve değişen pazarlara uyum sağlama becerisi, sektörün yeni rekabet düzeninde belirleyici unsurlar arasında yer alacak. KPMG’nin araştırması, otomotiv şirketleri açısından gelecek 10 yılın temel sorusunu da ortaya koyuyor: Teknolojik dönüşümü yalnızca takip etmek mi, yoksa bu dönüşümü yeni ekonomik değer yaratacak bir rekabet avantajına dönüştürmek mi?